" افرند "

فصلنامهء ادبیات، فرهنگ و علوم

 اجتماعی

 

شماره اول، سال اول، زمستان 1379 خورشیدی، پشاور

 

سردبیر:  گلنور بهمن

 

 

" آرش واقعا یک موجود زنده است!"

 

 

نوشتهء: رازق مامون

 

بخشی از گفت و شنفت رزاق مامون نویسندهء رمان "عصر خودکشی" با مجله "افرند":

 

"...گرایش به نوشتن داستن های میانه و رمان در میان نویسنده گان ما مانند وسوسه یی مداوم همواره وجود داشته است.  خصوصا بعد از رویداد هفت ثور سیزده پنجاه وهفت خورشیدی که زنده گی اجتماعی درکشور با فجایع مترادفی روبرو گشت، این چنین گرایش بیشتر به مشاهده رسید.  در گرماگرم حوادث و فضای ناباوری و هراس آن سالها، برخی داستان پردازان در تلاش افتادند که ارابهء کندرو داستان نگاری را به جاده ای فراختر به حرکت درآرند تا هنر داستان نویسی در کشور بتواند تجربه های نوین را به نمایش بگذارد.  داستان میانهء "نقش ها و پندارها" اثر رهنورد زریاب، "داس ها و دست ها" از اسدالله حبیب، "شوراب" نوشتهء ببرک ارغند و رمان واره های "تلاش" و "در کشوری دیگر" از حسین فخری و سپوژمی زریاب در همان سال ها در کابل انتشار یافتند.  قابل یادکرد است که داستان های "داس ها و دست ها" و "شوراب" از جنبه های هنری کمتر بهره ور اند و بیشتر در مسیر شعار و تبلیغ سیاسی عریان پیش رفته اند.

در همین سال ها اکرم عثمان در یک گفت و گوی تلویزونی اعلام کرد که به نوشتن رمانی آغاز کرده است.  البته این موضوع ساده نبود.  آخر این مژده از زبان سخن پرداز محبوب کشور به گوش رسیده بود.  من در عقب میله های زندان شاهد بودم که شنیدن این خبر چه هیجانی گرم را در میان دوستداران ادبیات و روشنفکران زندانی برانگیخت.

پس از آن بود، شاید سال 1369 که من موفق شدم تا دست نویس جلد اول رمان "ماجراهای آرش" نوشتهء پروین پژواک را بخوانم.  قبلا هم مجموعه های چاپ ناشدهء داستان های کوتاه او را خوانده بودم؛ اما خوانش رمان پروین پژواک در همان زمان برای من جالب و هیجان آور بود.  شخصیت مرکزی این رمان "آرش" کودکی حساس و جستجوگر است که با قدرتی شگفت انگیز به اشیای ساده و دم دستی زنده گی با دیدی کودکانه می نگرد و زبان نگارشی رمان هم خیلی  گیرا، صمیمی و آرامش بخش است.  "ماجراهای آرش" چیزی است شبیه رمان "توم سایر" اثر مارک تواین امریکایی که قهرمان اصلی آن رمان هم کودکی است نهایت سرزنده، بیقرار و تا حد زیاد هوشمند.  ولی احساسات "آرش" انباشته از محبت آرام شرقی است و ماجراهایی هم که می آفریند به برکت روح انضباطی پروین به آسانی قابل تحمل اند و خواننده شاید در چندین مورد آرزو می کند که ای کاش این کودک شیرین را زنده ببینم و صورتش را ببوسم!

خوشبختانه من به خواننده گان نوید می دهم که "آرش" واقعا یک موجود زنده است و مادرش پروین پژواک نام دارد!  ولی ناگزیر پرده از روی رازی کوچک درین زمینه بردارم که "آرش" واقعی چند سال بعد از آفرینش او در رمان مادرش، چشم به دنیای ما گشوده است.  نکتهء جالب دیگر اینکه وقتی "آرش" واقعی تولد شد، پروین پژواک کار نوشتن جلد دوم "ماجراهای آرش" را زیر نام "ماجراهای آرش در غربت" در دیار مهاجرت آغاز کرده بود که اکنون کار نوشتن آن نیز خاتمه یافته است.  بدین ترتیب از نظر شخص من، پروین پژواک نخستین کسی است که رمانی با ویژه گی های امروز را در افغانستان به نگارش آورده است." 

رمان                      صفحهء نخست / پروين پژواك              بالای صفحه

Copyright Hozhaber.com